Tượng đá núi Bà Đen

Tượng nặng tới 11 tấn, cao 3,5 mét, bề ngang chỗ lớn nhất hơn 1,6 mét, tạc từ một khối đá nguyên. Tất cả đặt trên phần bệ cao 0,8 mét, trông càng bề thế. Phật bà Quan Âm đứng trên một thân rồng cuộn, đầu rồng vươn ra phía trước với các chi tiết vây, răng sống động, mà trông hiền hậu như cười.

Tượng Phật bà Quan Âm ở chùa Gò Kén.

Tượng Phật bà Quan Âm ở chùa Gò Kén.

Nắng tháng năm gay gắt thế mà cũng không làm lùi bước những “nghệ sĩ” đang miệt mài cắt xẻ đá. Tiếng máy cắt, máy mài rú lên xoe xóe! Bụi đá tung lên, có lúc như trùm lên, bao phủ hết thân người. Chỉ đứng gần họ có một phút mà hai ống quần đã trắng xóa màu bột đá. Anh thợ quay ra, nhoẻn cười, hàm răng cũng trắng điệp màu bột đá. Anh bảo, chờ nó khô đi, phủi mạnh là lại sạch ngay ấy mà! Gớm, nhìn anh và các bạn kìa! Ai nấy quần dài áo chùng, lại còn kính râm che mắt, khẩu trang bưng kín mũi. Chỉ còn thấy được mỗi hàm răng khi nói, cười. Và quần dài áo chùng cũng đã cứng quào như những chiếc mo cau. Thì mồ hôi quện với bột đá mà thành ra thế!

Vào những lúc thế này, xin cả quyết ngay là trong vô số nghề nghiệp ngoài trời, cơ cực nhất chính là nghề đẽo tạc tượng đá. Dù ở đây cũng có lác đác bóng cây cao su nhưng trong khí trời hầm hập thế này thì chẳng ăn thua! Hỏi, sao không đợi chiều mát hay sáng sớm hãy làm? Võ Đông Dương, trưởng nhóm bảo: khách hàng đang hối! Vâng, cặp tác phẩm các anh đang làm đây là một đôi sư tử đá. Một chú đã gần xong được hai thợ trẻ dùng máy mài chuốt từng sóng lượn của bờm, hay móng vuốt ở chân. Còn một chú do Dương và một bạn khác cùng làm chỉ mới ở công đoạn “bóc tách” từng thớ đá. Cả khối đá to cỡ hơn một mét mỗi chiều như thế, phải dùng cưa máy và đục, búa mà “bóc” dần ra, để từng bộ phận từ từ hiển hiện. Hy vọng là sau đôi ba tuần nữa thì chú sư tử đá hùng dũng, óng mượt đến từng nếp lông bờm, từng bộ răng hay móng vuốt kia sẽ hiện hình.

Đấy là ở một lô vườn cao su kế cận đường 784, con đường nối dài từ cầu kênh K13 sang tới đường 785 đi tiếp huyện Tân Châu. Thực ra, nơi ấy cũng đáng gọi là một xưởng đá, bởi những tác phẩm đã xong hay còn dang dở, cả những khối đá còn nguyên khối nằm la liệt trong vườn. Ở đây, đa số là đá núi Bà Đen nguyên từng tảng lớn cỡ cái thùng xe tải. To hơn nữa thì thợ đá buộc phải bửa đôi rồi mới chở về. Số ít hơn là đá trắng ngoài miền Trung chở tới.

Với kinh nghiệm 10 năm theo nghề, Dương bảo: đá trắng kia thì mềm và dễ đục đẽo nhưng khách hàng nay lại chuộng đá núi Bà. Mà đá núi Bà thì vừa cứng, lại vừa dai. Nếu không có những thiết bị khá hiện đại ngày nay, ít người dám nghĩ sẽ điêu khắc đá núi Bà làm tượng nghệ thuật hay vật phẩm trang trí. Một vài xưởng đá ở Tây Ninh, như ở cửa số 2 Tòa thánh, ở ngã ba cầu kênh K13 hay ở Long Thành Trung… cũng đã sản xuất các vật phẩm từ đá núi Bà nhưng cơ bản vẫn là mộ bia, đồ thờ cúng dùng cho đền, miếu…

Gần đây có cả tượng Phật hay vài loại linh vật. Tuy nhiên, để đá núi điêu khắc đạt tới tầm tác phẩm nghệ thuật thì có lẽ chỉ mới có các bạn trẻ ở xưởng đá này làm được. Xưởng ở ấp Ninh Nghĩa, phường Ninh Thạnh, thành phố Tây Ninh. Năm bạn trẻ, chỉ trưởng nhóm Võ Đông Dương đã 27 tuổi, số còn lại toàn trên dưới 20. Dương quê ở Phú Yên, một tỉnh Nam Trung bộ có truyền thống về khai thác đá. Vào Tây Ninh mới được vài năm nhưng Dương đã có 10 năm theo nghề, chủ yếu là tự học.

Ở Tây Ninh, tác phẩm đầu tiên các anh làm ra là những cặp sư tử canh cửa ở các ngôi biệt thự đại gia. Sau thì các đền, chùa cũng tìm đến. Và đây mới chính là cơ hội để nhóm của Dương cho ra mắt những tác phẩm “để đời”. Như tượng Phật bà Quan Âm mới làm cho chùa Thiền Lâm – Gò Kén. Tượng nặng tới 11 tấn, cao 3,5 mét, bề ngang chỗ lớn nhất hơn 1,6 mét, tạc từ một khối đá nguyên. Tất cả đặt trên phần bệ cao 0,8 mét, trông càng bề thế. Phật bà Quan Âm đứng trên một thân rồng cuộn, đầu rồng vươn ra phía trước với các chi tiết vây, răng sống động, mà trông hiền hậu như cười.

Phần tượng người nổi bật ở những nếp áo lụa tung bay mềm mại. Pho tượng này chắc có thể chinh phục số đông người chiêm ngưỡng. Nhưng nếu đến xưởng, chắc chắn bạn sẽ còn ngạc nhiên hơn nữa trước các pho La Hán đang được điêu khắc cũng cho chùa Gò Kén. Toàn các khối đá nguyên, cao cỡ 2 mét, đục cả bệ liền thân. Ông thì “phục hổ”, ông lại “hàng long”. Có ông ung dung trên lưng voi ngồi đọc sách. Pho gần xong chính là ông La Hán phục hổ. Gương mặt có râu quai nón vẻ dữ dằn mà không làm cho ai sợ. Có lẽ vì ông đã là một gương mặt Phật rất quen, thường thấy trong ngôi hậu tổ ở các chùa. Đấy chính là Phật tổ Đạt Ma, với hình tượng phổ biến là quảy một gánh trên vai đi khắp nơi phò Phật pháp. Nhìn các pho tượng La Hán, như mới vừa được bóc tách ra từ nguyên khối đá, vẫn còn nguyên từng mảng khối xù xì, thô nhám thế này mới thật sự khiến ta kinh ngạc.

Vậy là trong mỗi tảng đá núi Bà, từng nằm lăn lóc trên các sườn núi trắng xóa vì bị bom đạn hủy diệt, đã sẵn những pho tượng thế này sao? Dẫu biết rằng không phải thế nhưng quả thực cũng muốn tin là thế! Thật đáng khen những người thợ trẻ, họ xứng đáng được gọi là những nghệ sĩ trẻ tài năng. Để bóc đá, lấy ra được khối tượng bên trong, họ cũng đã đổ biết bao mồ hôi cùng tâm trí.

Theo N.Q.V (Tây Ninh Online)

Bạn có thể quan tâm