Phát triển du lịch cộng đồng làng nghề Bánh Tráng phơi sương Trảng Bàng – Tây Ninh

Không biết nghề làm bánh tráng phơi sương đã có tự bao giờ, chỉ biết rằng theo lời kể lại của các nghệ nhân làm nghề, nghề làm bánh tráng phơi sương đã tồn tại và phát triển hơn 100 năm.

Bánh tráng phơi sương Trảng Bàng đã trở thành thương hiệu rất riêng của tỉnh Tây Ninh; dù đi bất cứ nơi đâu, khi thấy hoặc nhắc đến món bánh tráng phơi sương Trảng Bàng đều biết rằng đó là một món ăn ngon, truyền thống đã và đang tồn tại, phát triển trên vùng đất Tây Ninh.

Các sản phẩm được làm từ bánh tráng rất đa dạng và phong phú như: Bánh tráng me, bánh tráng muối dạng xâu, bánh tráng nem, bánh tráng nướng, bánh tráng ngọt và đặc biệt là bánh tráng phơi sương,…Trong đó bánh tráng phơi sương ăn kèm với thịt heo luộc và hàng chục loại rau đặc trưng của huyện Trảng Bàng là món ăn được các nhà hàng lớn tại Tây Ninh như Hoàng Minh 1,2,3; Năm Dung 1,2; Út Huệ; Cô Ba,…chọn làm món ăn chính bán cho khách địa phương, khách du lịch trong nước và quốc tế khi đến Tây Ninh. Ngoài ra sản phẩm bánh tráng phơi sương hiện nay đã có mặt hầu hết ở các tỉnh thành trong cả nước và được xuất sang thị trường các nước: Mỹ, Pháp, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc,…

Trên địa bàn huyện Trảng Bàng hiện nay có nhiều làng nghề làm tráng bánh nổi tiếng như khu phố Lộc Du, Gia Huỳnh, Lộc An, Lộc Thành – Thị trấn Trảng Bàng; ấp Lộc Trác – xã Gia Lộc; ấp An Thành – xã An Tịnh…Tuy nhiên thu nhập của nghề làm bánh tráng phơi sương tương đối thấp, hơn nữa thế hệ trẻ kế thừa không chịu khó theo nghề vì thao tác nghề qua nhiều công đoạn công phu, tốn kém thời gian so với nhịp sống vội của thời đại công nghiệp hiện nay. Chính vì vậy việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống của nghề làm bánh tráng phơi sương đang thực sự gặp khó khăn và cần phải có một giải pháp phát triển, một hướng đi đúng và hiệu quả.

Khâu tráng bánh

Khâu tráng bánh

Hiện nay, mô hình du lịch cộng đồng gắn với làng nghề truyền thống đang trở thành một xu thế, một hướng phát triển hiệu quả không chỉ ở nước ta mà còn ở một số Quốc gia trên thế giới có ngành nông nghiệp phát triển, loại hình du lịch cộng đồng là một trong những mô hình mới đã và đang được ngành du lịch quan tâm, đầu tư phát triển nhằm từng bước làm phong phú thêm các loại hình du lịch của địa phương, tạo ra công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân, thu hút khách du lịch đến với tỉnh ngày càng đông hơn. Hiện tại khuynh hướng tâm lý khách thích quay về với tự nhiên, gần gũi với thiên nhiên, thích tìm hiểu những phong tục tập quán đặc trưng và ngành nghề truyền thống của từng vùng, từng địa phương, đặc biệt là tìm về với du lịch sinh thái, du lịch nhà vườn, du lịch sông nước và những loại hình vui chơi giải trí mới, lạ, hấp dẫn nhưng chứa đựng yếu tố dân gian. Đây có thể được xem là một giải pháp hữu hiệu để áp dụng cho nghề làm bánh tráng phơi sương Trảng Bàng, Tây Ninh.

Khâu phơi Bánh Tráng

Khâu phơi Bánh Tráng

Bản chất của loại hình du lịch cộng đồng được xây dựng trên cơ sở các làng nghề truyền thống của địa phương, khách du lịch khi tham gia loại hình du lịch cộng đồng tại làng nghề bánh tráng phơi sương sẽ trở thành những nghệ nhân tráng bánh thực thụ, họ sẽ được hướng dẫn quy trình để làm ra một chiếc bánh tráng phơi sương từ khâu chọn nguyên liệu, làm bột, tráng bánh, phơi bánh, nướng bánh và phơi sương, hái rau sông, ngủ nhà dân, sau đó xuất khẩu tại chỗ bánh tráng phơi sương cho khách du lịch mang về nước…. Tuy nhiên, một đặc thù riêng của loại hình du lịch cộng đồng mà hiện nay tại làng nghề bánh tráng phơi sương Trảng Bàng chưa cung ứng được đó là dịch vụ homestay (nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê) cho khách ăn, ngủ và sinh hoạt tại nhà người dân, mặc dù trên địa bàn huyện Trảng Bàng hiện nay có rất nhiều loại hình cơ sở lưu trú như: khách sạn 1-2 sao, nhà nghỉ đạt chuẩn, nhà trọ,…

Bánh Tráng phơi sương cuốn thịt heo luộc

Bánh Tráng phơi sương cuốn thịt heo luộc

Một vấn đề khác mà chúng ta cần phải quan tâm là để phát triển du lịch cộng đồng thì nhất thiết phải có quy hoạch cụ thể và rõ ràng. Mặt khác, cần phải có sự nghiên cứu, phối hợp của các sở, ban, ngành địa phương và các đơn vị tư vấn về du lịch cộng đồng nhằm hướng dẫn người dân bản địa hiểu sâu hơn về bản sắc riêng của địa phương, vẻ đẹp tài nguyên du lịch tự nhiên… để từ đó xây dựng thành các sản phẩm du lịch hấp dẫn, không trùng lặp. Đồng thời, để thu hút được du khách tham gia du lịch cộng đồng thì người dân địa phương phải giữ nếp sinh hoạt truyền thống của địa phương như truyền thống xay gạo, làm bột, tráng bánh,…bằng thủ công, hạn chế sử dụng thiết bị máy móc. Du lịch cộng đồng tuyệt đối không nên phát triển ồ ạt, chuyển quá nhanh sang dịch vụ du lịch, cả làng làm du lịch, người người làm dịch vụ. Vì như vậy sẽ mất “gốc” của tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, du khách không tìm thấy nét đẹp tự nhiên họ sẽ không đến.

Thiên nhiên đã ưu đãi, ban tặng cho vùng đất Trảng Bàng có nguồn tài nguyên phong phú để làm nên chiếc bánh phơi sương, cùng với sự lao động cần cù, sáng tạo của người dân nơi đây nó đã biến chiếc bánh phơi sương thành một món ăn kèm nổi tiếng. Chính từ sự phát triển không ngừng của chiếc bánh phơi sương Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh đã tiến hành đăng ký với Cục Sở hữu trí tuệ về bảo hộ địa danh dưới hình thức nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm Bánh tráng phơi sương Trảng Bàng và đã được Cục Sở hữu trí tuệ – Bộ Khoa học và Công nghệ cấp Giấy chứng nhận Đăng ký nhãn hiệu tập thể số 175984 theo Quyết định số 47623/QĐ-SHTT ngày 21 tháng 11 năm 2011 và trong ngày 13 tháng 10 năm 2015 vừa qua, nghề làm bánh tráng phơi sương Trảng Bàng cùng 16 di sản khác trong cả nước đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia theo quyết định số 3465/QĐ-BVHTTDL.

Trong những năm qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tây Ninh đã không ngừng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá hình ảnh về chiếc bánh tráng phơi sương để tạo sức hút du khách đến với các làng nghề làm bánh tráng phơi sương ngày một nhiều thông qua các hoạt động như: kết hợp với Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Phát Thanh Truyền Hình Tây Ninh thực hiện phim tư liệu “Làng nghề bánh tráng phơi sương Trảng Bàng”, giới thiệu trên sóng các Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và một số tỉnh Nam bộ; phối hợp với Ủy ban nhân dân huyện Trảng Bàng tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh đưa bánh tráng phơi sương Trảng Bàng tham gia trong các cuộc Hội chợ Triển lãm thương mại trong nước và Quốc tế; xây dựng và quảng bá thương hiệu, trở thành 1 trong những sản phẩm thu hút khách du lịch đến với Tây Ninh.

Nhân dịp Lễ kỷ niệm 180 năm Tây Ninh hình thành và phát triển được tổ chức vào năm 2016, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức Lễ hội bánh tráng phơi sương, du khách khi đến đây không chỉ được thưởng thức các món ăn ngon, truyền thống của người dân huyện Trảng Bàng mà còn có cơ hội trãi nghiệm làm người thợ làm bánh tráng phơi sương Hiện nay Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang xúc tiến xây dựng đề án du lịch cộng đồng làng nghề bánh tráng phơi sương nhằm mời gọi các doanh nghiệp đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng mô hình du lịch cộng đồng phục vụ khách du lịch.

Với những gì mà ngành du lịch Tây Ninh đã và đang làm có thể được xem là một bước phát triển mới cho ngành du lịch nói chung và du lịch cộng đồng gắn với làng nghề truyền thống nói riêng.

Theo Phòng Nghiệp vụ Du lịch (Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Tây Ninh)

Bạn có thể quan tâm