Kết quả khảo sát một số xã xây dựng nông thôn mới: Chưa thực sự đi đúng trọng tâm

Vừa qua, HĐND tỉnh Tây Ninh thành lập đoàn giám sát hiệu quả đầu tư của Chương trình mục tiêu quốc gia (NTM) trên địa bàn tỉnh.

Đoàn đã khảo sát thực tế một số công trình hạ tầng và dự án phát triển sản xuất của Chương trình MTQG xây dựng NTM trên địa bàn. Các công trình, dự án thuộc diện khảo sát nằm trên một số xã đã được công nhận xã NTM hoặc đang xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh, gồm: xã Long Thành Trung (huyện Hòa Thành), xã Phước Ninh (huyện Dương Minh Châu), xã Thạnh Đông (huyện ). Đoàn cũng trực tiếp làm việc với lãnh đạo HĐND, UBND và đại diện một số ban, ngành, đoàn thể các xã trên.

Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm ở xã Long Thành Trung (ảnh minh họa)

Trường tiểu học Đoàn Thị Điểm ở xã Long Thành Trung (ảnh minh họa)

Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND tỉnh cho biết, tại các xã Long Thành Trung (xã đạt chuẩn), xã Thạnh Đông (xã đạt chuẩn) và xã Phước Ninh (đang triển khai thực hiện xây dựng NTM), đoàn khảo sát đã tiến hành khảo sát thực tế tại một số công trình, dự án như đường giao thông nông thôn, trạm y tế, trường học, trung tâm văn hóa – thể thao – học tập cộng đồng xã, nhà văn hóa ấp …; khảo sát một số mô hình sản xuất như làng nghề mây tre xã Long Thành Trung, Hợp tác xã dịch vụ thương mại phân bón thuốc trừ sâu Phước Ninh, Tổ hợp tác nông nghiệp – sinh vật cảnh (ấp Thạnh Hưng, xã Thạnh Đông)….

Qua khảo sát và trao đổi, làm việc với chính quyền địa phương, đoàn công tác nhận thấy, hầu hết các công trình, dự án phát triển sản xuất tại các địa phương bước đầu đã phát huy được hiệu quả, góp phần làm thay đổi diện mạo nông thôn, mang lại những lợi ích thiết thực cho đời sống và sinh hoạt của người dân tại địa phương.

Đặc biệt, việc đầu tư nâng cấp, mở rộng các tuyến đường giao thông nông thôn, giao thông nội đồng đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông, trực tiếp phục vụ sản xuất và đời sống của người dân tại địa phương. Các trường học được đầu tư quy mô đạt chuẩn quy định đã tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; các cơ sở vật chất văn hóa được xây dựng đáp ứng theo quy chuẩn, bước đầu đã tạo được sân chơi, môi trường học tập cộng đồng, góp phần giải quyết nhu cầu giải trí của người dân địa phương…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, qua khảo sát thực tế tại các địa phương, Ban Kinh tế – Ngân sách thấy nổi lên một số vấn đề đáng quan tâm.

Đối với xã Long Thành Trung: Trường THCS Trần Bình Trọng được đầu tư quy mô nhưng chưa phù hợp với thực tế khai thác sử dụng (một số phòng chức năng chưa phát huy hết hiệu quả sử dụng hoặc không được sử dụng như phòng hỗ trợ học sinh khuyết tật, trong khi lại thiếu phòng học cho học sinh).

Trường tiểu học Phạm Ngũ Lão được đầu tư đạt chuẩn, có khu văn hóa – thể thao cho học sinh nhưng không được sử dụng; sân bóng đá xã được công nhận đạt chuẩn nhưng do không được đầu tư nâng cấp nên hoạt động không hiệu quả.

Trạm Y tế xã hoạt động không hết công năng, số lượng bệnh nhân đến khám chữa bệnh rất ít (do nằm tại khu vực trung tâm), vừa thừa vừa thiếu các trang thiết bị. Ở đây, có những thiết bị không sử dụng được do thiếu người có chuyên môn; một số phòng chức năng bỏ trống, xuống cấp; lò đốt rác thải y tế hư hỏng nhiều năm nhưng không có kinh phí sửa chữa; việc đốt, tiêu hủy rác thải y tế không bảo đảm vệ sinh môi trường…

Đối với xã Thạnh Đông: Trường tiểu học do thiếu giáo viên nên dôi dư ra 2 phòng học; Trạm Y tế xã hoạt động không hết công năng, số lượng bệnh nhân đến khám chữa bệnh rất ít (do nằm tại khu vực trung tâm); Tổ hợp tác Nông nghiệp – Sinh vật cảnh ấp Thạnh Hưng gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay; các lò giết mổ còn phân tán, khó kiểm soát, quản lý chất lượng…

Đối với xã Phước Ninh: Tiến độ đầu tư thi công các công trình trường học, chợ, các tuyến đường giao thông còn chậm; việc khảo sát, đầu tư điểm trường học Phước Ninh B đạt chuẩn gặp khó khăn, bất cập do thiếu đất; thiếu giáo viên mầm non, thiếu không gian, sân vui chơi cho trẻ…

Ban Kinh tế – Ngân sách đánh giá, việc triển khai đầu tư các công trình, dự án thời gian qua còn nặng về tiêu chí, chưa tập trung đúng mức cho mục tiêu xây dựng NTM là nhằm góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.

Đường giao thông nông thôn ở Hòa Thành (ảnh minh họa)

Đường giao thông nông thôn ở Hòa Thành (ảnh minh họa)

Việc huy động người dân tham gia góp vốn, thực hiện và giám sát đầu tư các công trình cơ sở hạ tầng ở địa phương còn rất hạn chế. Nguồn lực đầu tư chủ yếu là từ ngân sách Nhà nước, nguồn vốn đối ứng do người dân đóng góp đạt tỷ lệ rất thấp.

Một số công trình được đầu tư nhưng chưa phù hợp với nhu cầu thực tế sử dụng; chưa khai thác, phát huy hết công năng, công suất sử dụng, nhất là trạm y tế, trung tâm văn hóa xã, nhà văn hóa ấp…

Công tác quản lý, vận hành, khai thác một số công trình, dự án đầu tư chưa được tập trung đúng mức, nhất là những công trình, dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, công trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn. Bên cạnh đó, công tác rà soát, đánh giá chất lượng, hiệu suất sử dụng công trình được đầu tư từ nguồn vốn xây dựng NTM chưa được chú trọng.

Việc hỗ trợ, tạo điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân còn nhiều hạn chế. Thực tế khảo sát cho thấy, tại các địa phương có rất ít mô hình sản xuất, dự án phát triển sản xuất có hiệu quả, kể cả hợp tác xã, tổ hợp tác.

Việc triển khai thực hiện các chỉ tiêu về an sinh xã hội, bảo hiểm y tế không bền vững; thiếu kế hoạch, định hướng duy tu, bảo dưỡng công trình đã được đầu tư. Thực tế cho thấy, sau khi được công nhận đạt chuẩn xã NTM, một số tiêu chí đã đạt không được giữ vững, như tỷ lệ người dân mua bảo hiểm y tế giảm, một số tuyến đường giao thông nông thôn bị hư hỏng, môi trường bị ô nhiễm nhưng chậm được khắc phục…

Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND tỉnh cho biết nguyên nhân dẫn đến nhiều tồn tại trên là do công tác tuyên truyền về chủ trương xây dựng NTM chưa mang lại hiệu quả thiết thực. Người dân chưa nhận thức được đầy đủ trách nhiệm của mình trong việc tham gia xây dựng NTM. Hình thức tuyên truyền chưa thật phong phú nên việc phát huy vai trò của người dân, cộng đồng dân cư tham gia còn hạn chế, nhất là trong huy động nguồn lực.

Một số tiêu chí xây dựng NTM, như chợ, bưu điện, sân vận động, nhà văn hóa ấp… không phù hợp với đặc điểm, tình hình thực tế của địa phương nhưng không được các ngành, các cấp chủ động điều chỉnh, bổ sung kịp thời trong quá trình triển khai xây dựng NTM.

Chính quyền địa phương chưa xác định rõ danh mục các chương trình, dự án hỗ trợ sản xuất nên chưa có kế hoạch cụ thể để hỗ trợ người dân tham gia chương trình, dự án nhằm góp phần nâng cao thu nhập…

Trong thực tế, có thể thấy, thời gian qua, những hạn chế trong quá trình xây dựng NTM ở nhiều địa phương dù đã được xác định nhưng vẫn chưa có những giải pháp khả thi, hiệu quả để khắc phục. Những tồn tại, hạn chế này nếu để kéo dài sẽ có tác động tiêu cực đến việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM ở những nơi khác.

Theo Hoàng Thi (Tây Ninh Online)

Bạn có thể quan tâm