Hướng về Kỷ niệm 70 năm truyền thống Báo Tây Ninh 5.10 (1946-2016): Báo Tây Ninh, những năm đầu sau giải phóng

Bây giờ đã là tháng 10. Đối với những người làm , từ 5 năm gần đây, những ngày đầu tháng 10 là những ngày Tòa soạn rất nhộn nhịp, tất bật chuẩn bị đón chào ngày truyền thống của tờ báo tỉnh nhà: ngày 5 tháng 10.

Trên măng-sét của tờ báo ở góc trái trên trang nhất ghi rõ năm nay – năm 2016, là “Năm thứ 70”. Thế sao đến tháng 10, Báo Tây Ninh chỉ mới nhộn nhịp 5 năm nay thôi? Vâng, Báo mới xác định được ngày truyền thống từ năm 2012, cho dù Báo đã ra đời, góp mặt trong làng báo nước nhà từ năm 1946.

Cán bộ, phóng viên Báo Tây Ninh những năm đầu sau giải phóng

Cán bộ, phóng viên Báo Tây Ninh những năm đầu sau giải phóng

Theo sách Truyền thống Báo Tây Ninh 1946-2010 (sơ thảo), trong thời kỳ “Chín năm kháng Pháp”, Ban Tuyên truyền tỉnh “quyết định xuất bản tờ Báo Dân Quyền vào tháng 10 năm 1946. Đấy là sự kiện đánh dấu sự hình thành nền báo chí cách mạng của tỉnh nhà. Nội dung chủ yếu của Báo Dân Quyền là phổ biến tin tức chiến sự, đường lối kháng chiến của ta, kêu gọi nhân dân ủng hộ kháng chiến và thực hiện khẩu hiệu “vườn không nhà trống” khi giặc đến, để tỏ thái độ bất hợp tác với giặc”. Đến cuối năm 1951, tỉnh Tây Ninh sáp nhập với tỉnh Gia Định thành tỉnh Gia Định Ninh, tờ báo của tỉnh Tây Ninh được chuyển thành tờ tin, chủ yếu phát hành ở hai huyện Trảng Bàng và Châu Thành. Nội dung tờ tin thu hẹp lại, lượng bài vở không phong phú như trước. Sau Hiệp định Genève 1954, tờ tin Tây Ninh tạm đình bản, cho đến sau Đồng Khởi 1960 tờ báo của Đảng bộ tỉnh mới tiếp tục xuất bản với tên Báo Giải Phóng và duy trì liên tục cho đến ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, giải phóng Tây Ninh 30.4.1975”.

Sau ngày giải phóng, tờ báo từ trong chiến khu theo đoàn quân chiến thắng về tiếp quản thị xã Tây Ninh và đặt Tòa soạn tại địa chỉ số 221, đường 30.4, thành phố Tây Ninh hiện nay. Lúc bấy giờ, tuy đã được xuất bản công khai, phát hành trên địa bàn toàn tỉnh Tây Ninh, Báo Tây Ninh vẫn còn là một bộ phận của Ban Tuyên huấn (nay là Ban Tuyên giáo) Tỉnh ủy. Hơn một năm sau ngày giải phóng, đến ngày 5.10.1976, Tỉnh ủy ban hành “Quyết định về việc thành lập cơ quan báo của Đảng bộ”, từ đó, Báo Tây Ninh mới là “đơn vị riêng có vị trí tương đương với các Ban trực thuộc Tỉnh ủy” và liên tục xuất bản suốt hơn 40 năm qua theo định kỳ phát hành tăng dần từ mỗi tuần 1 số, tăng lên 2 số, rồi 3 số, 4 số như hiện nay. Số trang cũng tăng từ 4 trang lên 8 trang rồi 16 trang (kể cả các trang quảng cáo) với khổ báo như hiện nay. Về kỹ thuật ấn loát, ngay trong 2 thời kỳ kháng chiến, sau một vài số báo đầu tiên in thô sơ bằng “kỹ thuật in đất sét”, tờ báo đã được “in chữ chì”- tức in bằng công nghệ typo tại nhà in Dương Minh Châu, sau là nhà in Hoàng Lê Kha. Cho đến nay tờ báo đã hoàn toàn thực hiện các khâu ấn loát, xuất bản bằng “kỹ thuật số”, với các công đoạn dàn trang trên máy vi tính tại Tòa soạn và truyền dữ liệu bản in báo qua mạng internet đến nhà in Nhân Dân tại thành phố Hồ Chí Minh.

Điều quan trọng là trong Quyết định thành lập cơ quan Báo của Tỉnh ủy có các khoản “rất mới” như sau: “ – Cơ quan Báo chịu trách nhiệm về việc chấp hành mọi chế độ về pháp chế báo chí như cấp trên quy định và nghiên cứu về giá báo để sang năm 1977 có thể hạch toán được một phần. – Ngoài biên chế riêng, cơ quan Báo phải tổ chức mạng lưới cộng tác viên rộng rãi ở các cấp, các ngành, huy động lực lượng cán bộ và quần chúng tham gia xây dựng tờ báo”. Nội dung này đặt ra yêu cầu Báo phải thay đổi cung cách làm báo từ chỗ tờ báo được bao cấp hoàn toàn để in ra “phát không” cho bạn đọc trong thời chiến, từng bước tiến đến “hạch toán kinh tế”, bán báo để tạo nguồn thu làm báo, nghĩa là tờ báo không chỉ là phương tiện tuyên truyền mà còn là một loại “hàng hóa” có mặt trên “thị trường” và phải được “thị trường chấp nhận” để có thể tồn tại. Nhưng đồng thời Báo phải tuân thủ pháp luật trong hoạt động tác nghiệp. Một yêu cầu nữa đặt ra cho Báo là việc “huy động lực lượng cán bộ và quần chúng tham gia xây dựng tờ báo”. Thực chất điều này có nghĩa là phải bảo đảm quyền tự do báo chí của công dân. Đáng lưu ý là tinh thần chỉ đạo này đến với Báo Tây Ninh từ 40 năm trước, ngay trong những năm đầu của “thời kỳ bao cấp” và hệ thống pháp luật nước ta lúc đó thì… chưa có Luật Báo chí.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lê Minh Trọng trao bằng khen cho các nhà báo có công đóng góp xây dựng Báo Tây Ninh tại Lễ kỷ niệm Ngày truyền thống Báo Tây Ninh 5.10 lần đầu tiên năm 2012

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lê Minh Trọng trao bằng khen cho các nhà báo có công đóng góp xây dựng Báo Tây Ninh tại Lễ kỷ niệm Ngày truyền thống Báo Tây Ninh 5.10 lần đầu tiên năm 2012.

Ngay sau khi Tỉnh ủy ban hành Quyết định thành lập cơ quan báo, trên Báo Tây Ninh đã có đăng “Thông báo về việc phát hành báo”, nội dung như sau:

“…Từ sau tết đến nay, thi hành chủ trương của trên, chúng tôi tổ chức “bán báo” chứ chẳng phải “phát không” như từ trước nữa. Chúng tôi vẫn đảm bảo bán được hết số báo đã ấn hành, nhưng nhiệm vụ phân phối đều cho độc giả các địa phương thì không hoàn thành. Nguyên nhân là có nơi mua rất nhiều (như Phú Khương (Hòa Thành ngày nay – NV) có thể tiêu thụ đến 80% tổng số in hàng kỳ, một số trường học mua mỗi tuần hàng trăm tờ), nhưng có nơi lại không bán giúp cho một tờ. Có huyện cho biết là dân không có tiền mua, quỹ công chẳng có, đề nghị Báo cứ biếu không như trước. Có phòng Thông tin một huyện thuộc loại điển hình tốt của tỉnh lại không bán giúp mà cứ giữ nguyên để gọi nhà báo đến trả lại…

Vấn đề chúng tôi đặt ra là tha thiết kêu gọi sự ý giúp đỡ của các cơ quan có liên quan như Bưu điện, Tuyên huấn, Thông tin, Ban chấp hành các đoàn thể… chúng tôi nghĩ là chúng ta chưa quan tâm đúng mức thôi, người dân nơi này không thể kém ý thức hoặc nghèo hơn nơi khác đến nổi không mua được một tờ báo mỗi tuần, quỹ của các đoàn thể xóm ấp cũng chẳng lẽ không có phần rất nhỏ để mua báo v.v…

Cho đến nay chúng tôi vẫn còn nhiều thiếu sót, và chúng tôi xin sẵn sàng tiếp thu mọi ý kiến đóng góp để làm cho tờ báo ngày càng được phục vụ rộng rãi hơn. Rất mong sự quan tâm giúp đỡ nhiều hơn nữa của các ngành, các giới”.

Phải nói là “tinh thần cầu thị” của Báo đã được bạn đọc đáp ứng ngay sau đó. Xin hãy đọc bài “Ý kiến bạn đọc” đầu tiên đăng trên Báo Tây Ninh vào cuối năm 1976, nguyên văn như sau:

“Tôi là người thích đọc báo nhất. Không phải đọc để giải trí sau những giờ lao động nhọc nhằn mà chính là để hiểu tình hình khái quát của nhân dân xây dựng đất nước, quê hương ta. Do vậy mà tờ báo Tây Ninh trở thành quen thuộc nhất với tôi. Càng quen thuộc tôi càng phấn khởi trước sự cải tiến của tờ báo về nội dung cũng như hình thức. Đặc biệt là nội dung, các anh chú trọng nhiều về mặt lao động sản xuất ở nông thôn, cũng như xây dựng vùng kinh tế mới ở các vùng xa xôi hẻo lánh. Đồng thời cũng phản ánh đủ các mặt sanh hoạt tốt đẹp của quần chúng nhân dân nhằm xây dựng con người mới, con người lao động xã hội chủ nghĩa.

Về hình thức, tờ báo được in offset trong sáng, dễ thu hút người đọc. Mặt khác, từ khoảng 1 tháng, nửa tháng, rồi lại mỗi tuần phát hành một số báo với 8 trang. Theo tôi đây là một sự phấn đấu lớn của các anh và cũng là một thắng lợi của ngành báo chí tỉnh nhà vậy. Tuy nhiên, tờ báo cũng còn một số nhược điểm, mà tôi muốn góp ý với các anh với tư cách là một bạn đọc.

Về nội dung bài vở và hình ảnh phản ánh dàn đều hơn là đi sâu khai thác những sự kiện, những con người điển hình ở nông thôn, nhất là bà con nông dân đang đi vào làm ăn tập thể xã hội chủ nghĩa.

Về hình thức, chữ thì rõ nhưng hình ảnh thì mờ quá, không biết do nhà in hay do người chụp ảnh– so với nhà in thô sơ trước đây vẫn không hơn, không kém.

Bài vở và ảnh thiếu rộng rãi, có lẽ do ít người viết và ít người chụp ảnh. Theo tôi tỉnh nhà không phải là không có những khả năng ấy, có điều là ta nên mạnh dạn tổ chức màng lưới cộng tác viên sâu rộng, từ Thị xã, thị trấn đến các vùng nông thôn. Về hình ảnh ta cũng nên tổ chức đợt thi ảnh từng đề tài một, tạo ra nguồn cung cấp bài vở và hình ảnh mới trong quần chúng nhân dân. Có như vậy tờ báo ta mới phong phú hơn và trở thành thân thuộc nhất của quần chúng nhân dân.

Ý kiến bạn đọc đầu tiên đăng trên Báo Tây Ninh năm 1976

Ý kiến bạn đọc đầu tiên đăng trên Báo Tây Ninh năm 1976

Trên đây là vài ý kiến đóng góp, mong các anh xem đây là lòng thành thực của tôi. Chúc các anh thành công tốt đẹp”.

Nguyễn Văn Phúc

(Xã Phước Vinh)”

Phía dưới bài báo này, Báo đăng câu trả lời bạn đọc vắn tắt như sau:

“Hoan nghinh ý kiến của bạn Nguyễn Văn Phúc, xin tiếp thu và khắc phục dần. Việc tổ chức màng lưới cộng tác viên rộng rãi là vấn đề chúng tôi đặt ra từ đầu nhưng chưa làm được. Vậy trước khi có một chế độ chính thức, có sinh hoạt thường xuyên, chúng tôi xin mời các bạn có khả năng, đang công tác trong các ngành thông tin tuyên truyền và ở các địa phương tham gia viết bài, gửi ảnh góp phần xây dựng cho tờ báo của chúng ta ngày một tốt hơn”.

Để thực hiện được câu trả lời đơn giản ấy, suốt 40 năm nay, Báo Tây Ninh đã không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng, nhờ vậy Báo luôn giữ được sự tin yêu của bạn đọc. Đồng thời, Báo cũng đã xây dựng được mạng lưới cộng tác viên rộng khắp trên toàn tỉnh. Bài vở của cộng tác viên bao giờ cũng chiếm gần phân nửa nội dung của mỗi số báo, phản ánh thực tế cuộc sống ở khắp mọi nơi trong tỉnh. Thật đáng quý thay!

Theo NGUYỄN TẤN HÙNG (Tây Ninh Online)

Bạn có thể quan tâm