Để ngành công nghiệp chế biến phát triển bền vững: Cần có chiến lược dài hạn

Để công nghiệp chế biến phát triển bền vững cần phải có một chiến lược phát triển dài hạn. Theo đó, các nhà máy chế biến cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Một nhà máy chế biến tinh bột mì tại huyện Dương Minh Châu.

Một nhà máy chế biến tinh bột mì tại huyện Dương Minh Châu.

Thực hiện chủ trương của tỉnh về việc phát triển công nghiệp chế biến gắn với vùng nguyên liệu, đồng thời thực hiện tốt việc tiêu thụ sản phẩm cho nông dân thông qua hợp đồng theo Quyết định 80 của Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua, tỉnh Tây Ninh đã tích cực kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến gắn với vùng nguyên liệu tại chỗ, nâng cao chất lượng sản phẩm theo yêu cầu của thị trường. Đồng thời, Tây Ninh cũng đã xây dựng các danh mục ưu tiên thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp chế biến trên cơ sở những tiềm năng, thế mạnh sẵn có của tỉnh.

Theo thông tin từ Sở Công Thương, giá trị sản xuất công nghiệp giai đoạn 2011-2015 chưa đạt Nghị quyết tỉnh Đảng bộ đề ra, do tình hình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn; giá các mặt hàng chủ lực như mủ cao su, bột mì, mía đường… vẫn đang ở mức thấp, gây khó khăn cho sản xuất.

Riêng 3 tháng đầu năm 2016, hoạt động sản xuất công nghiệp có tăng trưởng, chỉ số sản xuất tăng 11,25% so cùng kỳ, chủ yếu ở các ngành: dệt, sản phẩm da, cao su và plastic, chế biến thực phẩm. Từ đó đã đóng góp vào sự tăng trưởng của các sản phẩm công nghiệp xuất khẩu. Trong 3 tháng qua, tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 614,4 triệu USD – tăng 17,03% so với cùng kỳ. Hầu hết các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu đều tăng như: hạt điều- tăng 38,46%; mì và các sản phẩm từ mì- tăng 11,13%; cao su- tăng 8,75%, nguyên phụ liệu dệt, may, da, giày- tăng 3,6%…

Hiện nay, tỉnh tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi, cấp giấy phép cho các doanh nghiệp, các nhà máy chế biến nông lâm sản hoạt động hiệu quả. Hệ thống các nhà máy chế biến nông lâm sản được đầu tư khá hoàn chỉnh, hầu hết sản lượng nông sản chính được các nhà máy thu mua. Các phụ phẩm từ chế biến được cũng sử dụng để chế biến thức ăn gia súc, điện, phân bón…

Trong lĩnh vực chế biến mía đường, trên địa bàn tỉnh có 3 nhà máy hoạt động, với tổng công suất 14.800 tấn mía cây/ngày. Do nguồn nguyên liệu chưa đủ đáp ứng nên các nhà máy mở rộng đầu tư, hợp tác sản xuất tại các tỉnh giáp biên thuộc Vương quốc Campuchia. Tuy nhiên, lượng đường sản xuất ra chủ yếu tiêu thụ nội địa do giá thành còn cao hơn các nước lân cận, khó xuất khẩu.

Trong lĩnh vực chế biến khoai mì, hiện toàn tỉnh có 67 nhà máy đang hoạt động. Trong đó có 11 doanh nghiệp đã được UBND tỉnh đồng ý chủ trương đầu tư sản xuất các mặt hàng sau tinh bột mì và đã có 5 dự án được triển khai sản xuất bột biến tính, mạch nha, sorbitol. Sản phẩm tinh bột mì Tây Ninh đã đến được thị trường nhiều nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, EU, ASEAN, Philippines… Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu bột mì chủ yếu là Trung Quốc, phần lớn được xuất khẩu qua hình thức uỷ thác hoặc trung gian nên chưa mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Đối với ngành chế biến cao su, hiện trên địa bàn tỉnh có 27 doanh nghiệp hoạt động, với tổng công suất khoảng 431 tấn sản phẩm/ngày, tập trung chủ yếu ở hai huyện Tân Châu và Tân Biên, đa số là sơ chế. Hiện một số công ty cao su đã thực hiện việc đa dạng hóa các sản phẩm để phù hợp với thị trường tiêu thụ như các loại SVR3L, SVRS, SVR10, mủ Latex… Hiện sản phẩm mủ cao su được xuất khẩu sang các nước Đài Loan, Trung Quốc, Malaysia…

Thời gian qua, tỉnh cũng đã quy hoạch, phát triển các vùng nguyên liệu cung ứng cho công nghiệp chế biến. Việc quy hoạch và phát triển công nghiệp chế biến gắn với vùng nguyên liệu đã góp phần thúc đẩy ngành nông nghiệp tại địa phương phát triển, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu thụ nông sản cũng như nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho bà con nông dân trong tỉnh. Tuy nhiên, thời gian qua, tình trạng cung ứng nguyên liệu cho các nhà máy chế biến thường không ổn định, bởi nhiều nông dân tự chuyển đổi cây trồng theo biến động của thị trường, không tuân thủ quy hoạch, gây khó khăn trong việc chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất. Mặt khác, các doanh nghiệp chế biến nông sản của tỉnh chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, công nghệ chế biến còn lạc hậu, chất lượng sản phẩm chưa cao, thị trường tiêu thụ còn hạn hẹp, sức cạnh tranh còn yếu kém, nên phần nào kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp chế biến.

Để công nghiệp chế biến phát triển bền vững cần phải có một chiến lược phát triển dài hạn. Theo đó, các nhà máy chế biến cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường xuất khẩu. Đặc biệt, tỉnh cần ưu tiên phát triển công nghiệp chế biến nông- lâm- thuỷ sản có lợi thế cạnh tranh và sử dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ, có khả năng xuất khẩu và giải quyết được nhiều việc làm cho xã hội. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp chế biến cần bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy chuẩn quốc tế, không ngừng đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh, hạ giá thành sản phẩm.

Ngoài ra, thực hiện Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 29.5.2015 của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Tây Ninh đã có văn bản chỉ đạo tăng cường công tác kiểm soát, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường trong hoạt động sản xuất, chế biến nông-lâm-thủy sản; tổ chức hội thảo giới thiệu công nghệ xử lý nước thải tiên tiến cho ngành chế biến cao su, mì, mía đường. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 3.561 cơ sở phải thực hiện quy định Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, 100% cơ sở đã được phê duyệt hoặc xác nhận hồ sơ môi trường và thực hiện biện pháp quản lý, xử lý chất thải theo hồ sơ môi trường được xác nhận.

Theo Thanh Nhi (Tây Ninh Online)

Bạn có thể quan tâm