Đảm bảo tương lai cho bảo tàng

Đó là thông điệp mà người viết bài này ấn tượng nhất tại hội nghị, hội thảo, tập huấn (gọi tắt là hội nghị) toàn quốc ngành năm 2016 diễn ra từ ngày 22 đến 24.9 tại thủ đô Hà Nội.

Một góc Bảo tàng tỉnh Tây Ninh trước đây

Một góc Bảo tàng tỉnh Tây Ninh trước đây

Hội nghị đã dành hơn một nửa thời gian cho hoạt động bảo tàng. Điều đó cho thấy hiện nay Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã và đang tập trung các hoạt động cho hệ thống bảo tàng các nước, từ đó đề ra các nhiệm vụ hết sức quan trọng cho toàn ngành di sản văn hóa, đó là “Đảm bảo tương lai cho bảo tàng”. Đảm bảo tương lai cho bảo tàng cũng có nghĩa là trân trọng quá khứ và luôn đặt nhiệm vụ cho toàn ngành di sản văn hóa là phải giữ gìn, và phát huy các giá trị di sản văn hóa, giá trị truyền thống của lịch sử dân tộc.

Các nhà quản lý, chuyên gia quốc tế về di sản văn hóa cho rằng “bảo tàng muốn thành công phải được kết nối với cộng đồng; đồng thời bảo tàng cần phải biết lắng nghe”, và quan trọng nhất là sau khi lắng nghe sẽ phải làm gì để “đảm bảo tương lai cho bảo tàng”. Mục tiêu cơ bản của bảo tàng ngày nay là phục vụ khách tham quan, ngày càng mở rộng và đa dạng, đại diện cho nhiều tầng lớp xã hội, nhiều đối tượng khác nhau về tuổi tác, về trình độ văn hóa và sự nhận thức khác nhau của từng đối tượng đến với bảo tàng.

Muốn đạt được mục đích tối ưu, ngoài việc xây dựng một cơ sở hạ tầng hiện đại, bảo tàng nói chung, bảo tàng các địa phương nói riêng cũng cần phải tăng tốc hội nhập để không ngừng phát triển. Muốn vậy cần chú trọng việc tuyên truyền, quảng bá hình ảnh của địa phương, của lĩnh vực chuyên ngành bảo tàng thông qua các chương trình hoạt động, trưng bày, triển lãm gắn với công nghệ hiện đại, không ngừng mở rộng và đa dạng để thu hút khách tham quan.

Ngoài việc đầu tư cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực có chất lượng, việc “Đảm bảo tương lai cho bảo tàng” cũng rất cần một chiến lược marketing – bảo tàng. Marketing bảo tàng không phải là một nhiệm vụ mới nhưng từ trước đến nay nhiều địa phương chưa quan tâm đúng mức vấn đề này. Mục tiêu của bảo tàng trong bối cảnh hiện nay là việc mở rộng tri thức và sự đánh giá về nghệ thuật, khoa học, lịch sử, môi trường tới khách tham quan. Nói cách khác, marketing là quá trình trao đổi sản phẩm, dịch vụ và giá trị – trong đó khách tham quan đóng vai trò trung tâm. Qua đó bảo tàng cung cấp các giá trị để thu hút sự chú ý của nhiều dạng khách tham quan. Khi đã xác định được đối tượng tham quan, nhóm khách tham quan, bảo tàng sẽ đề ra kế hoạch, chương trình, dịch vụ phù hợp, đảm bảo sự hài lòng tốt nhất nơi đối tượng mà mình phục vụ.

Một yếu tố quan trọng khác nhằm đảm bảo cho tương lai của bảo tàng nữa là chính quyền địa phương, các nhà quản lý và viên chức bảo tàng cần nhận ra rằng: phải làm cho bảo tàng thành một điểm đến du lịch và là một chủ thể đóng góp cho chất lượng cuộc sống cộng đồng. Muốn vậy phải đầu tư tài chính, nhân lực và nội dung hoạt động của bảo tàng, để nơi đây thực sự là nơi bổ sung các giá trị cuộc sống của con người và xã hội.

Tại cuộc hội nghị nói trên, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã dành trọn buổi chiều ngày 22.9 cho chuyên đề “Phát triển nguồn nhân lực hệ thống bảo tàng Việt Nam”. Tại đây có 17 báo cáo tham luận của các nhà quản lý, chuyên gia trong nước và quốc tế về bảo tàng. Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên- chủ trì buổi hội nghị này, trong báo cáo đề dẫn đã yêu cầu hệ thống bảo tàng trong cả nước hãy tập trung nâng cao chất lượng đào tạo bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động bảo tàng, đổi mới hình thức trưng bày cho đa dạng và phong phú, làm cho hệ thống bảo tàng Việt Nam ngày càng phát triển bền vững. Và công chúng – những người muốn làm phong phú cuộc sống của mình bằng các trải nghiệm trí tuệ, thẩm mỹ, tinh thần thì hãy đến với bảo tàng. Đó cũng chính là sự đảm bảo tương lai cho bảo tàng trong thế kỷ XXI và mãi mãi về sau.

Ở Tây Ninh, bảo tàng hiện nay đang lưu giữ gần 16.000 tài liệu, hiện vật vô cùng quý giá. Đây là công sức của các nhà khoa học, các chuyên gia và đội ngũ cán bộ, viên chức bảo tàng trong hoạt động nghiên cứu, sưu tầm bảo quản gần nửa thế kỷ qua. cũng đang sở hữu những hiện vật dành cho khu trưng bày ngoài trời mà có lẽ nhiều địa phương khác không có được. Đó là khối di sản văn hóa vô giá của nhân dân Tây Ninh.

Theo Võ Hồng Đào (Tây Ninh Online)

Bạn có thể quan tâm